Je vrije palletplaatsen raken op en de roep om extra opslagruimte wordt luider. Maar kijk eens omhoog. Hoeveel van de ruimte tussen je liggers is echt gevuld met goederen, en hoeveel kubieke meters betaal je eigenlijk voor lucht? Wie niet alleen naar vierkante meters kijkt maar naar opslagvolume, ontdekt vaak capaciteit die al in huis is.
Opslagcapaciteit wordt meestal uitgedrukt in vierkante meters en palletplaatsen. Dat is overzichtelijk, maar het vertelt niet het hele verhaal. Een magazijn kan voor 90% bezet zijn en toch veel lege ruimte bevatten: lage pallets onder hoge liggers, kleine artikelen op te grote locaties of gebouwhoogte die niet wordt benut.
Een rekenvoorbeeld maakt dat concreet. Neem een palletstelling met een liggerafstand van 1,80 meter waarin regelmatig pallets van 1,20 meter hoog staan. Na aftrek van de liggerdikte en de benodigde vrije ruimte blijft er per locatie al snel zo'n 40 centimeter ongebruikt. Herhaalt die situatie zich op 500 locaties met een oppervlak van 1,20 m², dan gaat het om 500 × 0,40 × 1,20 = 240 m³ theoretisch onbenut volume. Dat is genoeg ruimte voor ruim 150 pallets van 1,20 meter hoog.
Niet al dat volume is te winnen. Veiligheidsafstanden, palletafmetingen en bereikbaarheid blijven bepalend. Maar het laat zien waarom het tellen van palletplaatsen alleen onvoldoende is .
Veel stellingen zijn ontworpen op basis van het artikelbestand van jaren geleden. Sindsdien zijn verpakkingen veranderd, leveren leveranciers andere palletformaten en zorgen kleinere orderhoeveelheden voor meer variatie. De liggerindeling bleef intussen gelijk.
Dat dit veel ruimte kost, blijkt uit onderzoek van Cardona en Gue, gepubliceerd in IISE Transactions (2019). In de onderzochte magazijnen leverde het werken met meerdere locatiehoogtes in plaats van één standaardhoogte een potentiële ruimtebesparing van 29 tot 45% op. Dat is geen garantie voor elk magazijn, maar wel een duidelijke aanwijzing hoeveel invloed de liggerindeling heeft.
Door je assortiment te analyseren op afmetingen kun je liggerhoogtes variëren, artikelen met vergelijkbare maten groeperen en kleine artikelen verhuizen naar legbordstellingen of bakken. Laat aanpassingen wel technisch beoordelen. Een andere liggerpositie beïnvloedt de belastbaarheid, en volgens de norm NEN-EN 15635 moet een aangepaste stelling opnieuw worden gekeurd
Boven de bestaande opslag zit vaak nog ruimte. Of je die kunt benutten, hangt af van de gebouwhoogte, vloerbelasting, brandveiligheid en sprinklerinstallatie. Ook je trucks moeten het aankunnen: een hogere stelling vraagt om een reachtruck met voldoende hefhoogte en restcapaciteit op die hoogte.
Soms is een extra liggerniveau genoeg. In andere gevallen loont een ander concept, zoals smallegangstellingen met VNA-trucks, die de verhouding tussen gang- en opslagruimte veranderen, of een entresolvloer die kleine artikelen naar een tweede niveau verplaatst. Een overzicht van deze opslagconcepten vind je op de pagina magazijnstellingen van Toyota Material Handling.
De meeste warehousemanagementsystemen rapporteren hoeveel locaties bezet zijn. Maar een palletplaats met een paar dozen telt daarin net zo zwaar als een volle pallet. Kijk daarom naast de locatiebezetting ook naar de volumebenutting: welk deel van het bruikbare volume wordt echt door goederen ingenomen? En naar de passendheid: hoeveel artikelen liggen op een locatie die duidelijk te groot is?
Je hoeft daarvoor niet het hele magazijn op te meten. Analyseer een representatieve steekproef van pallet- en baklocaties, vergelijk de locatiematen met de werkelijke goederen en kijk waar de grootste verschillen zitten. Vaak blijkt dat het aanpassen van een paar zones al genoeg capaciteit vrijmaakt.
Streef daarbij niet naar honderd procent. Voor replenishment, orderpicking en voorraadpieken is bewust gereserveerde ruimte nodig. Het doel is balans tussen capaciteit, toegankelijkheid en goederenstroom.
Voordat je investeert in extra ruimte, loont het om te onderzoeken hoeveel volume je binnen de bestaande muren echt benut. Een andere liggerindeling, beter passende locaties, compacte kleingoedopslag of slimmer gebruik van de hoogte kunnen veel opleveren. Wil je weten wanneer uitbreiden toch onvermijdelijk is? Lees dan ook Magazijn vol? Wanneer herinrichten slimmer is dan uitbreiden.
.
Raken je palletplaatsen op of groeit je assortiment sneller dan je opslagcapaciteit? De experts van Toyota Material Handling helpen je om in kaart te brengen waar de verborgen capaciteit in jouw magazijn zit, van stellingindeling tot truckkeuze en dan vooral de combinatie van deze twee die zorgen voor synergie in jouw processen en jouw warehouse.
Bronnen
Cardona, L.F. & Gue, K.R. (2019). How to determine slot sizes in a unit-load warehouse. IISE Transactions, 51(4), 355–367.
Toyota Material Handling Nederland. Magazijnstellingen.